چكيده

مهمترین برنامه توسعه هر کشوری تأمین منابع غذایی کافی است و با توجه به افزایش بی رویه جمعیت، تنها با استفاده از روش های کشاورزی سنتی نمی توان بر مشکل کمبود مواد غذایی غلبه کرد. در این راستا استفاده از ابزارها و تکنولوژی های جدید در تولید مواد غذایی، ضروری به نظر می رسد. امروزه قارچ های خوراکی یکی از منابع مهم تأمین مواد غذایی در دنیا محسوب می شوند و کشت آنها با افزایش جمعیت به طور پیوسته در حال افزایش است. از این رو اهمیت کارهای اصلاحی بر روی قارچ های خوراکی روز به روز بیشتر احساس می شود. با توجه به اینکه قبلاً قارچ های صدفی P. ostreatus var. FloridaباP. eryngii با هم تلاقی داده شده و هیبریدH1حاصل شده بود، در این تحقیق برای رفع برخی از معایب و نیز افزایش کیفیت صفات هیبرید H1، این هیبرید دوباره با والد P. ostreatus var. Floridaدر آزمایشگاه کشت بافت گروه علوم باغبانی دانشگاه تبریز،تلاقی برگشتی داده شد. برای انجام تلاقی برگشتی، مونوکاریون هر دو ژنوتیپ از طریق طرح اسپور آنها به دست آمد و با فاصله 20 میلیمتر از هم قرار داده شدند. مونوکاریون های فلوریدا و H1 بهطرف هم رشد کرده و با تشکیل قوس اتصال، دی کاریون تولید کردند و 15 هیبرید حاصل از تلاقی برگشتی بدست آمد. اسپان نتاج حاصل از تلاقی برگشتی به همراه والدین و ارنجی، تهیه شد و سپس در بستر های استریل به صورت طرح کاملاً تصادفی در 3 تکرار کشت شده و در شرایط مناسب قرار داده شدند. در طی آزمایش صفات مورفولوژیکی یادداشت برداری شدند. نتایج تجزیه واریانس نشان داد که از لحاظ تمام صفات اختلاف معنی داری بین ژنوتیپ های مورد بررسی وجود داشت (01/0>p). از لحاظ پنجه دواني ژنوتیپ FH711 با 20 روز سریعترین زمان را در بین ژنوتیپ ها به خود اختصاص داد. متوسط تعداد روز تا ظهور اولين پين در FH153 و FH711 کمتر از والدین، ارنجی و بقیه نتاج حاصل از تلاقی برگشتی و دوره رشدی کوتاهی داشتند.در بین نتاج حاصل از تلاقی برگشتی نیزFH711 وFH153نسبت به بقیه نتاج، از تعداد کلاهک بیشتری برخوردار بودند. از لحاظ قطر کلاهک، FH154 و FH711با 5/10 سانتی متر دارای بیشترین مقدار بودند. ارنجي بيشترين وزن خشك و وزن تر اندام خوراكي را در بین ژنوتیپ های مورد بررسی دارا بود. ژنوتیپ ها از لحاظ اسپور زایی متفاوت بودند و نتاج حاصل از تلاقی برگشتی اکثراً دارای اسپور زایی کم و متوسط بودند.

مقدمه 1

فصل اول : بررسی منابع 4

1-1-رده بندی گونه های قارچ خوراکی صدفی 5

1-2- اهميت قارچهاي خوراكي 5

1-3-خصوصيات قارچهاي صدفي مورد مطالعه 7

1-3-1- قارچ صدفی فلوریدا 7

1-3-2-قارچ شاه صدف 8

1-4-چرخه زندگي قارچهاي خوراكي صدفي 8

1-5-عناصر مورد نياز براي رشد ميسليوم 9

1-6-روشهاي اصلاحي در قارچ خوراكي 10

1-6-1-جمع آوري ژرم پلاسم وحشي 10

1-6-2-معرفي مستقيم نژادها 11

1-6-3-كشت بافت 12

1-6-4-توليد هيبريدهاي بين و درون گونه اي 13

1-6-4-الف: كشت چند اسپوري 13

1-6-4-ب: كشت تك اسپور 14

1-6-5-همجوشي پروتوپلاست و ايجاد هيبريد 16

1-6-6- اصلاح از طريق جهش 17

1-6-7- مهندسي ژنتيك و انتقال ژن 19

1-6-8- تلاقی برگشتی 20

1-7- اهداف آزمايش 21

فصل دوم : مواد و روش ها 23

2-1- تهيه طرح اسپور و انتخاب هیبرید مناسب 24

2-2-تهيه سوسپانسيون براي توليد منوكاريون‌ها 24

2-3-تهيه محيط كشت برای رشد منوکاریون و دی کاریون 25

2-4- جدا نمودن منوكاريون ها و كنترل آنها 25

2-5- آماده نمودن منوكاريونها براي تلاقي 26

2-6- مرحله تكثير هيبريدها 26

فهرست صفحه

 

 

2-7- مرحله توليد كلاهك از هيبريدها 27

فصل سوم: نتایج و بحث 29

3-1- بدست آوردن نتاج حاصل از تلاقی برگشتی 30

3-2- خصوصیات کلی نتاج حاصل از تلاقی برگشتی 34

3-3 - تجزیه و تحلیل صفات اندازه گیری شده 39

3-3-1- تعداد روز تا پنجه دواني 39

3-3-2- تعداد روز تا ظهور اولين پين 41

3-3-3- متوسط طول دوره رشد از كاشت تا برداشت 42

3-3-4- تعداد كلاهك توليدي در هر بستر 44

3-3-5- طول پايه 45

3-3-6- قطر كلاهك 47

3-3-7- وزن تر اندام خوراكي 48

3-3-8- وزن خشک اندام خوراكي 50

3-3-9- متوسط عملكرد 51

3-4- دسته بندی ژنوتیپ ها 53

3-4-1- دسته بندی ژنوتیپ ها بر اساس مدت زمان پنجه دوانی، تولید پین و طول

دوره کاشت 53

3-4-2- دسته بندی ژنوتیپها بر اساس طول پایه، قطر کلاهک و تعداد کلاهک تولیدی 55

3-4-3- دسته بندی ژنوتیپها بر اساس تمامی صفات 57

نتایج کلی و پیشنهادات 59

منابع 61

 

فهرست اشكال صفحه

 

 

شكل 3- 1- تهيه منوكاريون از قارچ های مورد مطالعه 30

شكل 3-2- مورفولوژی منوكاريونهای فلوریدا، H1، FH711 31

شکل 3-3- تلاقی بین منوکاریونهای فلوریدا و H1 33

شکل 3- 4- تشکیل قوس اتصال در تلاقی بین H1و فلوریدا 34

شکل 3-5- میسلیوم قارچ های صدفی مورد مطالعه 35

شکل 3-6- اندام های خوراکی قارچ صدفی 38

شکل 3-7-تعداد روز تا پنجه دواني در فلوریدا، H1، ارنجی و نتاج حاصل... 40

شکل 3-8-متوسط تعداد روز تا ظهور اولین پین در فلوریدا، H1، ارنجی و ... 42

شکل 3-9 - متوسط طول دوره رشد از كاشت تا برداشت در فلوریدا، H1، ارنجی و ... 43

شكل 3-10- متوسط تعداد كلاهك توليدي در فلوریدا، H1، ارنجی و ... 45

شكل 3-11- متوسط طول پايه(سانتي متر) در فلوریدا، H1، ارنجی و ... 46

شكل 3-12- متوسط قطر كلاهك (سانتي متر) در فلوریدا، H1، ارنجی و ... 48

شكل 3-13- متوسط وزن تر اندام خوراكي در فلوریدا، H1، ارنجی و ... 49

شكل 3-14- متوسط وزن خشك اندام خوراكي در فلوریدا، H1، ارنجی و ... 51

شكل 3-15- متوسط عملكرد (گرم به ازا هر بستر 3 كيلوگرمي) در فلوریدا … 52

شكل 3-16- دسته بندی ژنوتیپها بر اساس مدت زمان پنجه دوانی، تولید پین و … 54

شكل 3-17- دسته بندی ژنوتیپها بر اساس طول پایه، قطر کلاهک و تعداد کلاهک تولیدی 56

شكل 3-18- دسته بندی ژنوتیپها بر اساس تمامی صفات 58